Editörle nasıl çalışılır?
Kapsamı, karar yetkisini ve teslimleri baştan konuşarak daha verimli bir editoryal ilişki kurun. Aşağıdaki adımlar Kitap Editörü’nün uygulamaya dönük çalışma önerileridir; kaynaklar ilgili kurumsal çerçeveyi incelemek içindir.
Rehberin kısa özeti
- Editörlük ihtiyacını hizmet adıyla sınırlamayın; metinde neyin değişmesini istediğinizi tarif edin.
- Çalışma notunda hedef okuru ve korunmasını istediğiniz anlatım tercihlerini belirtin.
- Önerilerin nasıl değerlendirileceğini, revizyon sırasını ve teslim biçimini baştan konuşun.
1. İhtiyacı bir adla değil kapsamla tarif edin
Lektörlük, geliştirici editörlük, metin editörlüğü ve son okuma aynı teslimi ifade etmez. Editörden hangi düzeyde müdahale beklendiğini; araştırma, kaynak kontrolü veya yeniden yazımın dahil olup olmadığını sorun. Bir sayfalık deneme, yaklaşımı konuşmaya yardımcı olabilir; bütün kitabın ihtiyacını tek başına kesinleştirmez.
2. Çalışma notu hazırlayın
Tür, hedef okur, metnin amacı, korunmasını istediğiniz üslup özellikleri ve bilinen sorunları paylaşın. Değişiklikleri izleme biçimi, soru kanalı, dosya adı ve sürüm düzeni üzerinde anlaşın. Gizli veya üçüncü kişilere ait içeriklerin hangi araçlarda işlenebileceğini baştan konuşun.
3. Öneriyle son kararı ayırın
Editörün müdahalesinin gerekçesini sorun; bütün değişiklikleri topluca kabul etmeden inceleyin. Bir tercihte anlaşamıyorsanız hedef okur ve metnin amacı üzerinden örnekleri karşılaştırın. Son karar ve onay sorumluluğunun kimde olduğu yazılı kapsamda belirtilsin.
4. Revizyon ve teslimi planlayın
Kaç tur çalışılacağını, yazarın dönüş süresini ve sonradan eklenen bölümlerin nasıl ele alınacağını belirleyin. Kapsam değişirse takvim ve bedeli yeniden konuşun. Mizanpaj sonrası son okuma ile ilk metin çalışmasını aynı aşama saymayın.
Bir sonraki adıma geçmeden önce
- İş kapsamı ve kapsam dışı işler belli.
- Revizyon turu ve son onay sorumlusu belli.
- Dosya sürümleri ve gizlilik yöntemi belli.
Güncel ve özgün kaynağa gidin
Resmî işlemler ve kurum koşulları zaman içinde değişebilir. Başvuru yapmadan önce bağlantıdaki güncel açıklamayı kontrol edin.
Farklı dillerdeki makaleleri ve kaynakları tarayıcınızın çeviri özelliği veya çevrim içi çeviri araçlarıyla Türkçeye çevirerek okuyabilir; metni seslendirme araçlarıyla dinleyebilirsiniz. Otomatik çeviri anlam hataları içerebilir; özellikle teknik terimleri ve önemli ifadeleri özgün metinle karşılaştırın.